«Ο μόνος λόγος που προωθήθηκε η συγκεκριμένη ρύθμιση είναι η οικονομική ελάφρυνση της βιομηχανίας με τη μείωση του clawback».
Η φράση αυτή ανήκει στον Φαρμακευτικό Σύλλογο Αττικής και αποτυπώνει με σαφήνεια και χωρίς περιστροφές την ουσία της κριτικής του απέναντι σε πρόσφατη κυβερνητική ρύθμιση, η οποία αφορά την κατ’ οίκον διανομή φαρμάκων μέσω εταιρειών logistics.
Η κυβέρνηση παρουσίασε τη συγκεκριμένη απόφαση ως βήμα εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας του συστήματος. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Φαρμακευτικό Σύλλογο Αττικής, το βασικό –αν όχι το μοναδικό– κίνητρο της ρύθμισης δεν σχετίζεται με τη βελτίωση της φαρμακευτικής φροντίδας ή την προστασία του ασθενούς, αλλά με τη μείωση του clawback και την οικονομική ελάφρυνση της φαρμακοβιομηχανίας.
Το ζήτημα του clawback είναι υπαρκτό και σοβαρό. Αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα του συστήματος υγείας και επηρεάζει τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου. Όμως άλλο πράγμα η αναζήτηση ισορροπίας και άλλο η υιοθέτηση ρυθμίσεων που μεταβάλλουν τον τρόπο διάθεσης του φαρμάκου, χωρίς να λαμβάνεται επαρκώς υπόψη η επιστημονική διάσταση και η ασφάλεια του ασθενούς.
Το φάρμακο δεν είναι απλό εμπόρευμα. Δεν είναι ένα προϊόν που αρκεί να φτάσει στον τελικό παραλήπτη. Όπως επισημαίνεται, δεν είναι “δέμα προς παράδοση”, αλλά αγαθό που απαιτεί επιστημονική γνώση, έλεγχο, καθοδήγηση και άμεση ανθρώπινη επαφή. Ο ρόλος του φαρμακοποιού δεν περιορίζεται στη διανομή, αλλά συνδέεται άρρηκτα με τη σωστή χρήση, την αποφυγή λαθών και την προστασία της δημόσιας υγείας.
Όταν οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται με κεντρικό άξονα τη μείωση του κόστους και όχι την ποιότητα της φροντίδας, τότε η δημόσια υγεία κινδυνεύει να μετατραπεί σε λογιστικό μέγεθος. Η παράκαμψη της επιστημονικής εποπτείας και η υποβάθμιση της προσωπικής ευθύνης στη χορήγηση φαρμάκων μπορεί να μην αποτυπώνονται άμεσα σε οικονομικούς δείκτες, έχουν όμως πραγματικό και βαρύ κοινωνικό κόστος.
Η τοποθέτηση του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής θέτει, τελικά, ένα ευρύτερο και βαθιά πολιτικό ερώτημα: ποιον οφείλουν να υπηρετούν οι κυβερνητικές ρυθμίσεις στον χώρο του φαρμάκου; Αν η απάντηση δεν περιλαμβάνει ξεκάθαρα τον ασθενή, τη δημόσια υγεία και την επιστημονική ευθύνη, τότε το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό ή διαχειριστικό. Είναι αξιακό και αφορά τον ίδιο τον προσανατολισμό της πολιτικής υγείας.
